على زمانى قمشه اى
141
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
درصد آن اكسيژن ، وكمتر از يك درصد آن آرگون ومقدار بسيار كمي گاز كربنيك وبخار آب وجود دارد . فشار متوسطى كه اين جّو در سطح دريا وارد مىآورد برابر با 325 / 101 نيوتن بر متر مربع است چون از سطح دريا فراتر رويم ، فشار كم مىشود ، در ارتفاع 5 / 5 كيلومترى فشار هوا به نصف رقم مزبور كاهش مىيابد ودر ارتفاع 11 كيلومترى به 4 / 1 آن مىرسد وهر 5 / 5 كيلومتر ، فشار ، به نصف مقدار قبلي كاهش پيدا مىكند . چگالى هوا نيز از قاعده فشار تبعيّت مىكند . در ارتفاع 5 / 5 كيلومتر از سطح دريا 50 درصد آن در سطح دريا است ودر ارتفاع 160 كيلومترى تقريبا به خلاء مىرسد . ولى مطالعهء در شفقهاى قطبى وجود هوا را تا 700 كيلومترى حكايت كرده است . جو زمين به چند طريق در أشعة ورودى تأثير مىگذارد : 1 - انعكاس : پديدهء فلق وشفق نتيجهء مستقيم انعكاس نور از ذرات غبار ودود است اشعهء خورشيد پس از غروب يا پيش از طلوع آن ، از اين ذرات - آينهوار - به سمت زمين باز مىتابد وبدين طريق بر طول روز افزوده مىشود ، شفق وفلق تا زماني كه مركز خورشيد 18 درجه در أفق فرو رود وبه همين مقدار قبل از طلوع ، پديدار است . گفتنى است كه پيدايش « رنگين كمان » نيز اثر انعكاس نور به اتمسفر است ، به ويژه بعد از بارندگى . 2 - جذب : جوّ زمين جذب كنندهء گزينشى است . برخى از طول موجهاى نور را تقريبا صد در صد ، وطول موجهاى ديگر را فقط تا اندازهاى جذب مىكند . اشعهء فرابنفش يكسره در جوّ زمين جذب